Namaak

Vervalste geneesmiddelen. Ze zien er bijna net zo uit als het origineel, maar vormen een ontzettend groot gezondheidsrisico. De samenstelling van het middel kan bijvoorbeeld leiden tot onverwachte en ongewenste effecten; soms zelfs tot de dood. Het is een serieus en wereldwijd probleem. De hoeveelheid onderschepte vervalste geneesmiddelen nam de afgelopen jaren met honderden procenten toe. Het is ook een lucratieve business: er is zeker het tienvoudige te verdienen ten opzichte van handel in cocaïne en heroïne en de straffen zijn aanzienlijk lager omdat de veroordelingen zijn gebaseerd op inbreuken op het intellectueel eigendom.
Welke maatregelen kunnen belanghebbende partijen nemen om de bewustwording van consumenten, apotheken en groothandels te vergroten? Wat kan worden gedaan om te zorgen dat de distributiekanalen betrouwbaar blijven?
Deze vragen legden we voor aan Harry Rotgans, hoofd Bureau Opsporing, Inspectie voor de Gezonheidszorg, Dries de Kaste, apotheker, hoofd afdeling Kwaliteitscontrole, Farmacopee en Onderzoek RIVM, Els Opdam, manager Government Affairs, Health Policy Pfizer en Roy Meerburg, senior beleidsmedewerker Markttoelating en veilig gebruik van medische producten op de directie Geneesmiddelen en Medische Technologie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Campagne neppillen

Vlak voor de Kerst kondigde minister Klink van Volksgezondheid een onderzoek aan naar het groeiende aantal mensen dat medicijnen aanschaft via internetsites. En hij gaf het startschot voor een kortlopende campagne die mensen bewust moet maken van de gevaren die daaraan zijn verbonden.
“Neppillen zijn niet alleen een gevaar voor de portemonnee maar ook voor de gezondheid”, waarschuwde de minister. Met zijn campagne richt hij zich op wat hij noemt de naïeve of onwetende kopers die via internet geneesmiddelen bestellen tegen met name erectiestoornissen, overgewicht, kaalheid en ter ondersteuning bij het stoppen met roken. “We veronderstellen dat schaamte en het gemak van online bestellen deze doelgroep ervan weerhoudt met hun problemen naar de huisarts of apotheek te gaan”, aldus het ministerie.

Blokjescode

Omdat het probleem rond namaakmedicijnen de landsgrenzen ver overschrijdt, wordt Europa-breed gewerkt aan een nieuwe codering van verpakkingen, de blokjescode. Die moet op termijn de bekende streepjescode gaan vervangen. Een belangrijk kenmerk van de blokjescode is de volstrekt willekeurige volgorde van nummering. In een centrale database, die voor geregistreerde apothekers toegankelijk wordt gemaakt, houden fabrikanten bij welke codes zijn uitgegeven. Door de willekeur van de nummering kunnen vervalsers er niet op inspelen en zijn nepmedicijnen makkelijker uit te filteren. Nefarma stelt dat de blokjescode in potentie een belangrijk nieuw wapen is in de strijd tegen namaakgeneesmiddelen en zet zich ervoor in de nieuwe code op alle geneesmiddelenverpakkingen te krijgen.

niet overbodig

Drie doelen zijn geformuleerd: aan het eind van de campagne weet de doelgroep dat geneesmiddelen die worden aangeboden op het internet meestal niet legaal zijn en vervalsingen kunnen zijn. Mensen moeten zich daarnaast bewust zijn dat deze geneesmiddelen gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid. En ten derde weet de doelgroep, als het ministerie in zijn opzet slaagt, dat geneesmiddelen die via arts en apotheker zijn verkregen veilig en legaal zijn.
Het gelijktijdig uitgevoerde onderzoek naar bestellers en de redenen waarom zij geneesmiddelen via internet bestellen, moet input opleveren voor een meer gefocuste en uitgebreidere campagne later dit jaar.

Voorgaande dossiers

Harry Rotgans

“De handel in nepgeneesmiddelen is niet te tolereren. Het probleem speelt zich voornamelijk af op internet. Natuurlijk hebben mensen die winkelen op internet een eigen verantwoordelijkheid, maar in hoeverre zijn zij zich bewust van de gezondheidsrisico’s die zij lopen?”
Lees meer

Dries de Kaste

“Wij signaleren dat vervalsingen van geneesmiddelen steeds professioneler worden. Daarmee is het moeilijker na te gaan of het om een vervalsing gaat of niet. Dit levert grotere gezondheidsrisico’s op.”
Lees meer

Els Opdam

“De intentie van de makers en verkopers van nepgeneesmiddelen druisen in tegen onze missie: het genezen van mensen. Zieken, hulpbehoevenden en ouderen moeten erop kunnen vertrouwen dat ze het echte geneesmiddel krijgen afgeleverd als ze hun recept inleveren bij de apotheek.”
Lees meer

Roy Meerburg

“Vervalsingen worden steeds moeilijker als zodanig te herkennen. Daarbij komt dat vervalste geneesmiddelen niet alleen meer lifestyle-producten zijn, zoals afslankmiddelen of kalmeringsmiddelen. Ook geneesmiddelen als anti-virale middelen worden steeds vaker nagemaakt met alle mogelijke gevaarlijke gevolgen van dien.”
Lees meer