Hans van Laarhoven van De Hart&Vaatgroep is onaangenaam getroffen door de aankondiging dat huisartsen sommige herhaalrecepten niet meer wensen uit te schrijven. “Dit deugt voor geen meter. Het conflict gaat tussen huisartsen, specialisten en de minister. Patiënten moet je niet als schild of breekijzer gebruiken.”
Als het niet zo vroeg in het jaar was, zou hij nog kunnen denken dat de oproep van de Landelijke Huisartsen Vereniging aan haar leden een 1 april-grap betrof. Hans van Laarhoven, kan er met zijn hoofd niet bij dat huisartsen zó klantonvriendelijk kunnen zijn. “Dit is toch ondenkbaar? Hoe kun je nou patiënten inschakelen om onenigheid tussen huisartsen en specialisten te beslechten? Een patiënt heeft weinig tot geen invloed op het geneesmiddel dat hij voorgeschreven krijgt. Hij kan niet veel meer doen dan aannemen dat het middel dat de specialist heeft voorgeschreven, het beste voor hem is. Zo’n patiënt moet dan terug naar zijn specialist om uit te leggen dat hij als een klein kind is weggestuurd door zijn huisarts. Als je er een toneelstukje van zou maken, rolden we allemaal van onze stoel van het lachen. Nee, ik denk eerlijk gezegd dat de meeste huisartsen er niet over zullen piekeren om aan deze actie mee te doen. Waarschijnlijk fluiten ze hun eigen LHV nog wel terug.”
Vreemd vindt Van Laarhoven de kwestie vooral omdat het voorschrijfbeleid rond cholesterolverlagers voor zowel huisartsen als specialisten is vastgelegd in de richtlijn voor cardiovasculair risicomanagement. “Dat is een consensusdocument waarin staat wat artsen in beide beroepsgroepen als richtlijn moeten hanteren. Blijkbaar zijn ze het daarover dus eens. Als er reden is om te discussiëren over dat document, laat ze dan samen teruggaan naar de richtlijn, dáár het debat voeren en niet de patiënt met hun onenigheid belasten.”
Het probleem is echter dat de huidige discussie niet voortkomt uit inhoudelijke afwegingen, maar uit iets heel anders: een bezuinigingsmaatregel van de minister. “De stelregel is al lang ‘goedkoop als het kan, duur als het moet’. Maar blijkbaar vindt minister Klink op basis van de informatie die hij heeft dat het nog beter kan. Als huisartsen het daar niet mee eens zijn, moeten ze roepen: ‘minister, hier valt niets meer te verdienen. We schrijven al hartstikke doelmatig voor, kijk maar naar het buitenland.’ Nu misbruiken ze patiënten voor hun eigen ruzie en voeren ze een strijd in de openbaarheid. Ze zetten zichzelf een beetje te kijk. Ik zie dan liever dat ze massaal in witte shirtjes op het Malieveld gaan staan protesteren, dan dat ze, zoals nu, achteroverleunen en patiënten de kastanjes uit het vuur laten halen.”
In Trouw lieten medisch specialisten weten dat het wel meevalt met het bovenmatig voorschrijven van dure middelen. “Wij volgen dezelfde richtlijnen”, aldus de internisten en cardiologen. Maar waar hebben we het dan over? Van Laarhoven: “Dat kunnen wij als patiëntenorganisatie niet goed beoordelen, omdat we er geen cijfers over hebben. Voor ons is de kern van het probleem dat we het voortdurend over dit soort gebakkelei hebben. Wij willen ons niet steeds laten meeslepen in discussies over domeinen, kosten, bonussen en kortingen. Laten we het hebben over goede zorg. Hoe ziet een adequate behandeling eruit, hoe help je patiënten, bijvoorbeeld om het heft meer in eigen hand te kunnen nemen? Dat een patiënt om wat voor reden dan ook moet wisselen van geneesmiddel, is vaak prima uit te leggen, maar er is simpelweg niemand die het uitlegt. Laat het dáárover gaan, en niet over de portemonnee van de huisarts of de apotheker.”
Toch ziet Van Laarhoven zeker brood in het geplande nieuwe systeem van integrale bekostiging. Dat voorkomt dat we in een situatie terechtkomen waar de LHV nu op aanstuurt, meent hij. “Eenduidige financiering is voor iedereen het beste. Geld moet de patiënt volgen; de financiering moet meelopen met het traject dat de patiënt aflegt. Hij mag onderweg geen obstakels tegenkomen omdat de bekostiging plotseling stopt, of uit een ander potje moet komen. Maar zo’n systeem moet dan wel lekker lopen, en geen nodeloze bureaucratie opleveren. Zover zijn we helaas nog niet.”
Samen met Diabetes vereniging Nederland heeft De Hart&Vaatgroep de LHV in een brief laten weten het onaanvaardbaar te vinden dat huisartsen langs deze weg hun gelijk proberen te halen. Verder heeft Van Laarhovens organisatie zich aangesloten bij een actie van patiëntenkoepel NPCF en de Consumentenbond, die patiënten oproepen hun ervaringen met deze huisartsenmaatregel te melden. “We moeten even afwachten wat er nu gebeurt en zullen desnoods later zwaardere middelen inzetten”, zegt Van Laarhoven. “Maar dit moet echt van tafel.