Burgemeester Klitsie van Oss spreekt van een enorme schok, die ‘heel veel pijn doet’. Hij noemt het besluit om dit deel van MSD niet te verkopen in de Telegraaf van vandaag een overweldigende schok voor de werknemers en de stad. “Het doet me heel veel pijn voor alle mensen die daar werken.” Klitsie stond gisteren met tranen in de ogen een aantal van de getroffen werknemers te woord. “Het bedrijf is sinds 1954 onlosmakelijk verbonden aan de stad Oss. Tot woensdag was ik door de positieve berichtgeving in de media nog hoopvol gestemd.” De berichten van gisterenmorgen waren voor hem mogelijk een nog grotere dreun dan een half jaar geleden, toen het massaontslag zich voor het eerst aandiende.

Kranten en andere media maken melding van de hoop in Oss dat er alsnog een overeenstemming kan worden bereikt en van juridische stappen die daartoe worden genomen. De raad van commissarissen, de ondernemingsraad en de vakbonden leggen zich niet neer bij de mislukte overname en spannen een kort geding aan tegen het Amerikaanse moederbedrijf Merck. (In Europa opereert Merck als MSD. Het in Nederland ook actieve Duitse farmaceutisch bedrijf Merck staat hier geheel los van.)

Ondernemingsraad en vakbonden
“Er is een partij die zeer serieuze plannen heeft met MSD Oss. Die partij is nog steeds niet uit beeld. Via een kort geding willen we deze partij opnieuw in beeld krijgen”, zegt bestuurder Jelle Loosman van CNV Vakmensen. “Merck had deze kandidaat-koper niet mogen afserveren.”
"We zijn ontzettend boos en teleurgesteld dat de deal op het allerlaatste moment is afgeblazen door de directie van Merck/MSD in de Verenigde Staten”, reageert voorzitter Nicole van Straten van de ondernemingsraad. “Er lag een overeenkomst in het verschiet die recht deed aan de belangen van alle partijen, aan die van de werknemers, aan die van de kopende en verkopende partij. De afspraken voldeden ook aan de eisen en randvoorwaarden die Merck zelf heeft gesteld. Daarom zijn we nu ontzettend boos dat de gesprekken met een kandidaat-koper alsnog zijn afgeketst.”
Vakbonden en OR mogen en willen niet zeggen met welke bedrijven gesprekken zijn gevoerd. Het waren er meer dan één, maar tot aan de rechtszaak kunnen geen namen worden genoemd. “We willen deze deal beschermen”, zegt Loosman van CNV Vakmensen. Volgens eerdere berichten in de media waren het Japanse Takeda, het Nederlandse Pantarhei en het Zuid-Afrikaanse Aspen in de race om (delen van) Organon over te nemen.

Ondernemingsrechtadvocaten
Uit een rondgang langs deskundigen maakt het Financieele Dagblad vandaag op dat de werknemers weinig kans maken bij de rechter. Ondernemingsrechtadvocaten beschouwen de actie van personeel en commissarissen van Organon als ‘erg lastig, maar niet onmogelijk’. Veel hangt af van de redenen waarom Merck gisteren na zes maanden uit het overleg over een nieuwe toekomst voor Organon is gestapt. “Zelfs als er geen principeovereenkomst ligt, heb je de precontractuele goede trouw”, zegt Mick den Boogert van Allen & Overy. “Je mag er niet zomaar mee stoppen, bijvoorbeeld omdat een uiterste termijn is gepasseerd.”
Het zou in zijn ogen helpen als de beoogde koper zich bij de eis van Organon zou voegen, maar volgens OR-voorzitter Nicole van Straten van Organon zit dat er niet in. Zij zegt in de krant dat de kandidaat-koper voldoet aan alle afspraken, maar dat Merck die nu niet nakomt. Maarten Kroeze, hoogleraar ondernemingsrecht, stelt dat ‘er in beginsel geen verplichting is voor een moederbedrijf om een deal te sluiten’. Maar de rechter zal volgens hem ook een afweging maken tussen het economisch belang van Merck en de sociale kosten van het ontslag van duizenden medewerkers.

MSD-Organon Oss
Directievoorzitter Joep Pluymen van MSD-Organon in Oss zegt in het FD teleurgesteld te zijn dat voor de R&D-poot geen overnamepartner is gevonden. “Ook bij mij overheerst teleurstelling. Maar Merck heeft het plan van een externe partij afgewezen. Dat is de nieuwe realiteit.” Pluymen heeft begrip voor de reactie van bonden, raad van commissarissen en ondernemingsraad. “We hebben vijf, zes maanden met elkaar samengewerkt in een prima sfeer. Wat we delen met de andere partijen is de teleurstelling. Waar we verschillen is wat we met die teleurstelling gaan doen. Mijn aandeelhouders hebben besloten geen goedkeuring te verlenen aan een goed overnamebod. We hebben in eendrachtige samenwerking geprobeerd alternatieven te vinden en dat bij Merck in de Verenigde Staten verdedigd. Maar onze aandeelhouder heeft ook andere belangen dan het lokale belang en die vermoedelijk zwaarder laten wegen.”

Plan B
MSD-Organon onderzoekt nu of een aantal Research & Development-banen in Oss behouden kan blijven door een ‘center of excellence’ op te richten. Dit wordt wel het Plan B genoemd. “Nu het met een externe partner niet is gelukt, willen we het zelf proberen”, zegt Pluymen. “Ik ga er vol voor om een bepaald aantal onderzoeksbanen te behouden. Hoeveel kan ik niet zeggen. Er is overleg met Merck en ik krijg uit de Verenigde Staten bemoedigende signalen, maar garanties kan ik niet geven. En ik wil ook niet te hoge verwachtingen wekken. Maar als je niet beweegt, gebeurt er niets.”

Raad van Commissarissen
“Merck heeft iedereen geschoffeerd”, zegt Paul Brons, voorzitter van de raad van commissarissen in de Volkskrant. “Het personeel heeft voor niets zes maanden geduld gehad, de Nederlandse regering is gebruuskeerd en wij zijn voor nop aan het werk geweest.”

Reacties in de politiek
“Ernstig”, zegt PVV-Kamerlid Van Bemmel in De Telegraaf. Net als VVD en CDA wil hij pas met het kabinet praten, als het kort geding achter de rug is. VVD’er Schaart vindt het een goed recht van MSD om te bepalen waar ze hun kennisactiviteiten ontplooien. “Maar het kabinet moet er natuurlijk wel alles aan doen om het fiscale- en het onderzoeksklimaat in Nederland op peil te houden.”
“Mijn indruk is dat Verhagen meer heeft gedaan dan zijn voorganger Van der Hoeven. Maar ik wil wel precies weten wat”, reageert PvdA-Kamerlid Dijksma. De SP is nog niet van alle inspanningen van het kabinet overtuigd.

Nefarma
Nefarma-directeur Michel Dutrée kan, aangehaald in Trouw, enig begrip opbrengen voor de positie van Merck. Hij denkt dat juist de samenwerking tussen zoveel betrokken partijen een goed onderhandelingsresultaat heeft bemoeilijkt. “Stel zowel de vakbonden, als de commissarissen als het moederbedrijf maar eens tevreden.”
Nefarma herhaalt de noodzaak van het verbeteren van het innovatieklimaat in ons land. De vereniging is in dat opzicht blij dat minister Verhagen onderzoek in de (bio)farmaceutische sector tot één van de speerpunten van beleid heeft benoemd. Behoud van kennis en kunde is van cruciale betekenis voor de Nederlandse economie, maar ook voor de gezondheidszorg en voor patiënten.
Nefarma legt er wel de nadruk op dat samenwerking binnen Nederland noodzakelijk is, ook als het in Oss tot een ‘science park’ zou komen.

Provincie Brabant
De Brabantse gedeputeerde Lily Jacobs (PvdA) had het idee dat het goed zou komen met de verkoop van de onderzoeksafdeling van Organon, weet Trouw te melden. Jacobs zit in de werkgroep die de schade van het vertrek van moederbedrijf Merck uit Oss wil opvangen met een ’life science campus’. Zo’n hoogwaardig bedrijventerrein voor de gezondheidsindustrie zou plek moeten bieden aan allerlei kleine bedrijfjes van voormalige werknemers van Organon. Maar als er niet minstens één grote speler naar de campus komt, is dat plan in gevaar. Jacobs: “De campus heeft wel een bepaalde stevigheid nodig. Het geheim is een wisselwerking tussen kleine en grotere bedrijven. Je hebt beide nodig.”